.........................................................

Eski adı Tillo olan
Aydınlar İlçesi, 18 Mayıs 1990 tarihinde ilçe
olmuştur. İlçe 42.Boylam ve 38. enlem dereceleri
arasında Siirt'e 7 km. uzaklıktadır. Doğusunda
Pervari, kuzeydoğusunda Şirvan, batısında Siirt ili
ile çevrilidir.1997 yılı nüfus sayımına göre
ilçede kayıtlı 19.744 kişiden sadece 4.395 kişi
yaşamaktadır.Tillo’nun Süryani’ce manası
“Yüksek Ruhlar” dır. 1514’te Yavuz Sultan
Selim’in Çaldıran Seferi sonunda Osmanlı egemenliği ne
geçen İlçe, Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren
Siirt ili’ne bağlı bir bucaktı. İlçe’de İsmail
Fakirullah Hz. ve İbrahim Hakkı Hz. gibi değerli alim
ve mutasavvıfların yaşamış olması ilçe’yi
kültür açısından önemli kılmaktadır. İlçe'de
ayrıca İsmail Fakirrullah Hz. ve İbrahim Hakkı Hz.'ne
ait eserlerle, kullandıkları eşyaların sergilendiği
özel bir müze bulunmaktadır.

Baykan ilçesi 20 Mayıs 1938
yılında halen ilçe merkezine bağlı köy durumundaki
Tüten ocak'ta (Koh) kurulmuştur. 1949'da ilçe merkezi
Diyarbakır-Bitlis devlet karayolu üzerinde bulunan
tarihi bir geçmişe sahip olan "Havil hanları
" Mevkii 'ne nakledilmiştir. Daha sonra ilçenin
adı Baykan olarak değiştirilmiştir. İlçe Siirt ili'
ne 47 Km. uzaklığında, Doğusunda Şirvan, batısında
Kurtalan, Batman ili, Kozluk ilçesi,güneyinde Siirt,
kuzeyinde Bitlis ili bulunmaktadır. 1997 nüfus
sayımına göre 27.407'dir. Önceleri Med’ ler,
5504’ten sonra Pers’lerin egemenliğine giren İlçe
M.Ö. 350’ ler de Makedonya’lıların eline geçti.
İ.Ö. 226’da Part güçlerinin ege men olduğu Baykan
sonraları Roma’lılarca işgal edildi. Roma’ dan
sonra Bizans, Arap ve Selçuklu egemenliğinde kalan
İlçe, 1256’da İlhanlı Devleti topraklarına
girdiği bilinmektedir. 1504’lerde Safevi
egemenliğinde olan Baykan, 1514’ te Osmanlı
topraklarına katıldı. Baykan, 11 Haziran 1938’de
ilçe durumuna geldi.

Eruh ilçesi 42.Doğu
boylamı,38.kuzey enlemi üzerinde yer almakta dır.
Doğusunda Şırnak, batısında Siirt, kuzeyinde Pervari
güneyinde Güçlükonak ilçeleri ile çevrilidir. İl
merkezi ne 53 Km.uzaklıktadır. Yapılan son nüfus
sayımına göre 27.309 kişi yaşamaktadır. Eruh’ un
kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte M.Ö.
1000 yılların dan itibaren Urartu, daha sonra Med,
Pers, Selçuklu ve İslam İmparatorlukları
hakimiyetinde kalmış olup Yavuz Sultan Selim zamanında
bölge ile birlikte Osmanlı topraklarına
katılmıştır Eruh, Siirt İli’nin en eski
ilçelerinden biri olduğu Hicri 1288, Miladi 1872 tarihli
Diyarbekir Sal namesi’nde (Yıllıkta) Siirt
Sancağı’na bağlı dört kaza arasında Eruh
Kazası’da sayılmakta; Zilan, Dergül ve Pervari
adlarında üç nahiyenin bağlı olduğu, Hicri 1315,
Miladi 1899 tarihli Bitlis Sal namesi’nde ise; yine
Eruh’un Siirt Sancağı’na bağlı bir kaza olduğu
Dergül, Lodi ve Fındık adlarında üç nahiyesinin
bulundu ğu kaydedilmekte olup, her iki tarih arasında
Pervari Nahiyesi’ nin Eruh’tan ayrılarak ayrı bir
ilçe haline geldiği anlaşılmakta dır. Cumhuriyetin
kuruluşu ile birlikte il olan Siirt İli’ne bağlı
ilçe statüsüne kavuşturulmuştur.

Pervari ilçesi Siirt'in
kuzeydoğusunda yer almaktadır. İl merkezi' ne 96
Km.uzaklığındadır. Kuzeyde Hizan ve Bahçesaray
ilçeleri, doğusunda Çatak ve Beytüşşebap ilçeleri,
güneyinde Şırnak ili ve Eruh ilçesi,batısında
Aydınlar ve Şirvan ilçeleri bulunmaktadır. İlçenin
toplam nüfusu 27.012'dir. İ.Ö. 550’lerde
Persler’ce sonra da
Makedonyalılar’ca işgal edilen yöre İ.Ö. 306’da
Selökid Krallığı sınırları içinde kaldı. İ.Ö.
129’da Partlar’ın eline geçen Pervari, İ.S.
77’de Roma İmparator luğu’na katıldı. IV. ve V.
Yüzyıllarda Bizanslılar’ la Sasani’ler arasında
el değiştiren yöre 700’lerde Arap hakimiyetine
girdi. 1243’te Moğollar’ca işgal edildi. 1514’te
Osmanlı topraklarına katıldı.Pervari, 1871’de kaza
durumu na getirildi.

Şirvan ilçesi Siirt'in kuzeyende yer
almaktadır. Doğusunda Pervari, batısında Baykan
kuzeyende Bitlis ili,güneyinde Siirt ili bulunmaktadır.
İl merkezine 26 Km. uzaklığındadır. Yapılan son
nüfus sayımına göre ilçede 20.678 kişi
yaşamaktadır. İ.S. 77’de Roma Etkinliğine giren
Şirvan 395’ten sonra Bizans, 572’de Sasanlı Devleti
sınırları içinde yer aldı. 700’lerde Arapların
eline geçti. Yöre 1100’lerde Artuklu 1243’te Moğol
egemenliğine girdikten sonra 1514’te Osmanlı
topraklarına katıldı. İlçe Cumhuriyet’ten önce
İmparatorluk idaresinde Siirt Sancağı’na bağlı en
eski yerleşim birimlerinden biridir. 1871 tarihli Diyar
bekir Salnamesi’nde Siirt Sancağı’na bağlı dört kaza
arasında Şirvan Kazası’da sayılmak tadır. Daha
önceleri Küfre Beyliği Şirvan’dan uzun süre egemen
liği sürdürmüştür. Şirvan’da Küfre diye anılan
mahallenin adı o zamandan kalmıştır. 1871 yılında
Şirvan Siirt Vilayet olmadan önce Bitlis İli’ne
bağlı bir bucaktı.

Kurtalan ilçesi, Siirt ilinin
batısında bulunmaktadır. Doğusunda Siirt ili,
batısında Beşiri ilçesi,güneydoğusunda Eruh
,güneybatısın da Hasankeyf ilçeleri
bulunmaktadır.İl merkezine 34 Km. uzaklığın dadır.
1500’lerde Şerefhan Beyliği toprakları içinde olan
Kurtalan 1514’te Osmanlı sınırları içine girdi.
Kurtalan "Garzan" adıyla Siirt'in eski
kazalarından biridir. Ancak yerleşim yeri bir kaç defa
değişmiş,1938 yılında adının
Kurtalan ve yerinin de Mısrıç köyü olarak
değiştirilmiş,1944 yılında Tren yolu hattının
Mısrıç köyüne ulaşmasıyla ilçe merkezi oraya
taşınmıştır.
|